Temat : Przystosowanie płazów do życia wodno-lądowego .
Cele lekcji:
Wiadomości:
uczeń określa środowisko życia płazów
nazywa części ciała płazów
wymienia cechy przystosowania płazów do życia w wodzie i na lądzie
Umiejętności:
uczeń opisuje cechy budowy płazów
klasyfikuje płazy na bezogonowe i ogoniaste
wyjaśnia znaczenie śluzu
rozpoznaje pospolite gatunki płazów
Postawy:
uczeń wykorzystuje swoją wiedzę w działaniach na rzecz ochrony płazów
Metody pracy: praca z podręcznikiem i atlasami „Płazy chronione w Polsce” , oglądanie
filmu „ Płazy krajowe „
Forma pracy: praca indywidualna i grupowa.
Środki dydaktyczne: podręcznik, albumy „Płazy chronione w Polsce”, film video , plansze
„Płazy chronione” , karta pracy.
Przebieg lekcji:
I. Faza wstępna:
Powtórzenie wiadomości, : W jaki sposób zwierzęta przystosowały się do życia w wodzie?
Krótki konkurs „Czy znasz płazy krajowe?”
Nauczyciel demonstruje ilustracje płazów żyjących w Polsce, a uczniowie zapisują ich nazwy na wcześniej przygotowanych kartkach. Następnie w parach wymieniają się kartkami. Nauczyciel ponownie umieszcza ilustracje płazów na tablicy w takiej kolejności jak poprzednio, podając ich nazwy. Uczniowie sprawdzają ilość poprawnie nazwanych płazów i wybierają zwycięzcę konkursu.
Następnie segregują ilustracje według podobieństw w wyglądzie ( zad .1 w karcie pracy).W ten sposób uczniowie poznają 2 grupy płazów: ogoniaste i bezogonowe.
II .Faza realizacji:
1.Nauczyciel stawia pytanie: Czy żaba to zwierzę wodne ? Uczniowie formułują dwie hipotezy:
- tak , żaba to zwierzę wodne ,
- tak , żaba to zwierzę lądowe.
Przed wyborem i uzasadnieniem wybranej odpowiedzi wyznaczony uczeń odczytuje z książki wiersz Jana Brzechwy „Żaba” .Na podstawie analizy wiersza dochodzą do wniosku , że żaba to zwierzę wodno-lądowe.
Nauczyciel dzieli klasę na grupy (uczniowie pracują w grupach jednym frontem) wg instrukcji w karcie pracy (zad.2 ).
3. Grupy kolejno prezentują wyniki swojej pracy . Nauczyciel kontroluje poprawność
wypowiedzi uczniów i ewentualnie uzupełnia brakujące ,istotne informacje
III. Faza podsumowująca :
1 .Krótkie podsumowanie i powtórzenie poznanego materiału – film video
2.Ocena pracy uczniów
3.Zadanie pracy domowej: Wyszukać w dostępnych źródłach odpowiedzi na pytanie, :
W jaki sposób płazy opiekują się swoim potomstwem ?.
Karta pracy
1.Posegreguj ilustracje płazów według podobieństw w wyglądzie .Wpisz je w odpowiednie miejsce w tabelce .
|
Płazy |
|
|
Ogoniaste |
Bezogonowe |
|
Salamandra plamista , traszki: zwyczajna , grzebieniasta , górka i karpacka. |
Żaby : zielona , wodna . Ropuchy : szara , zielona , paskówka . Rzekotka drzewna , kumak nizinny i górski. |
2 .Na podstawie podręcznika i innych źródeł dostępnych na lekcji zapoznaj się z budową płazów , a następnie uzupełnij tabelkę.
|
Przystosowanie płazów do życia : |
|
|
w wodzie |
na lądzie |
|
1.Opływowy kształt ciała 2.Śluz zmniejsza opór w wodzie 3.Palce kończyny tylnej spięte błoną pławną, umożliwiają pływanie 4.Zapłodnienie i rozwój odbywa się w wodzie. |
1.Śluz umożliwia wymianę gazową przez skórę. 2.Płuca do oddychania tlenem atmosferycznym. 3.Oczy osłonięte powiekami. 4.Kończyny 4 i pięciopalczaste przystosowane do skakania. |
Autor: Helena Kozak
Scenariusz lekcji przyrody w klasie IV
Temat: Jaką drogę odbywa pokarm pobrany przez człowieka?
Cele lekcji :
Wiadomości:
-uczeń wymienia narządy wchodzące w skład układu pokarmowego
-wyjaśnia procesy zachodzące w układzie pokarmowym
-wyjaśnia pojęcia : enzymy, trawienie ,wchłaniani .
Umiejętności :
- uczeń wskazuje narządy wchodzące w skład układu pokarmowego
na tablicy graficznej , modelu człowieka
-właściwie przedstawia istotę odżywiania się
Postawy:
-uczeń zachowuje higienę jamy ustnej i higienę rąk
Metody pracy: pogadanka ,oglądanie filmu video” Było sobie życie”( jama ustna-higiena i trawienie pokarmów). Oglądanie tablic graficznych i modelu człowieka.
Forma pracy: indywidualna i grupowa.
Środki dydaktyczne: podręcznik ,karta pracy, atlas anatomiczny ,model człowieka ,film video, , kartoniki z napisami odcinków układu pokarmowego .
Przebieg lekcji:
I. Faza wstępna :
1.Przypomnienie wiadomości z ostatniej lekcji. Nauczyciel zadaje pytania:
Jakie znasz składniki pokarmowe?
Jaką funkcję pełnią w organizmie białka , cukry, tłuszcze , witaminy i sole mineralne?
2.Wprowadzenie do tematu lekcji: Uczniowie układają z rozsypanki wyrazowej części układu pokarmowego (Zad.1 w karcie pracy) . Następnie odczytują te wyrazy i wspólnie z nauczycielem precyzują temat lekcji i zapisują w zeszycie .
II .Faza realizacji :
1 .Nauczyciel zadaje pytanie :Jaka jest kolejność wędrówki pokarmu
w organizmie człowieka ?
chętny uczeń na tablicy układa według kolejności wędrówki pokar kartoniki
napisami odcinków przewodu pokarmowego .
uczniowie sprawdzają prawidłowość ułożenia w podręczniku i atlasie anatomicznym
pokazują odcinki przewodu pokarmowego na tablicy graficznej ,model
człowieka i na własnym ciele
następnie wykonują zad .2 w karcie pracy .
2.Nauczyciel podaje zagadnienia problemowe:
a) Co dzieje się z pokarmem w poszczególnych odcinkach układu pokarmowego ?.
b) Co to jest trawienie ?.
c) Na czym polega wchłanianie ?
d) Co dzieje się ze zbędnymi resztkami pokarmu .
Uczniowie pracują w grupach z podręcznikiem i atlasem anatomicznym.
Wykonują zad .3 w karcie pracy .
3.Uczniowie udzielają odpowiedzi na podane zagadnienia problemowe .
Nauczyciel uzupełnia wiadomości .
4.Uczniowie oglądają fragment filmu „Było sobie życie” a następnie wyjaśniają :
Jak dbać o higienę jamy ustnej ?.
Faza podsumowująca :
1. Uczniowie utrwalają wiedzę zdobytą na lekcji :
-Jak wędruje pokarm w organizmie człowieka ?
-W których odcinkach przewodu pokarmowego odbywa się trawienie ?.
2. Nauczyciel ocenia aktywności uczniów lekcji .
Karta pracy
1.Zpodanych zestawów liter ułóż wyrazy .Jaki układ zbudowany jest z tych elementów ?.
MA JA UST NA ...........................................................
DEK ŁĄ ŻO ............................................................
LI JE TO BE GRU ..............................................................
ŁYK PRZE ..............................................................
TO JE LI KIE CIEN ..............................................................
2.Opisz rysunek przedstawiający budowę układu pokarmowego .
3.Napisz jaką rolę w trawieniu pokarmów pełnią następujące narządy
układu pokarmowego ?.
|
Narządy |
Rola
|
|
Jama ustna
|
Rozdrobnienie , zmieszanie ze śliną i połykanie pokarmu |
|
Przełyk
|
Mechaniczne przesuwanie pokarmu za pomocą mięśni |
|
Żołądek
|
Rozkład pokarmu przez enzymy trawienne |
|
Jelito cienkie
|
Rozkład częściowo już strawionego pokarmu przy udziale żółci oraz soku trzustkowego , wchłanianie pokarmu strawionego do krwi
|
|
Jelito grube
|
Formowanie kału z nie strawionego pokarmu .
|
Autor : Helena Kozak
Temat : Jak zwierzęta spędzają zimę ?
Cele :
Wiadomości :
-uczeń określi zmiany zachodzące w przyrodzie zimą
-poda dni , w których rozpoczynają się pory roku
-wyjaśni pojęcie przesilenie zimowe
określi wpływ pogody życie i zachowanie organizmów żywych .
Umiejętności :
-uczeń rozpozna i opisze poznane zwierzęta
-właściwie interpretuje przystosowanie zwierząt do przetrwania zimy
Postawy :
-troszczy się o ptaki w okresie zimowym
-ubiera się stosownie do pory roku
-współpracuje w grupie
Metody nauczania :
Pogadanka , dyskusja , praca z książką
Środki dydaktyczne : film , fazogram , tablice zwierząt atlasy zwierząt .
koperty z ilustracjami zwierząt .
Przebieg lekcji :
I . Faza wstępna :
1.Przypomnienie wiadomości z lekcji poprzednich :
-Skąd się biorą pory roku ?
-Wymień pory roku ?
-Kiedy zaczyna się kalendarzowa zima ?
-Jakie zmiany zachodzą w przyrodzie zimą ?
(Nauczyciel rysuje na tablicy bałwana , a uczniowie zgłaszają pojęcia , które określają zmiany zachodzące w przyrodzie zimą i zapisują je wokół bałwana ) .

drzewa nie mają







pada śnieg
liści





krótki dzień , długa noc
zwierzęta śpią
(niektóre)

jest mróz

woda zamarza






słońce słabo
grzeje
Uczniowie dochodzą do wniosku , że zima jest trudnym okresem dla życia roślin i zwierząt .
Wspólnie z nauczycielem formułują temat lekcji i zapisują w zeszycie .
II .Faza realizacji :
1 .Obejrzenie fragmentów filmu i fazogramu pt .Jak zwierzęta spędzają
zimę ? .
2 .Praca w grupach(4-5 osobowych ) .Każda z grup otrzymuje kopertę ,
w której są 2 ilustracje zwierząt . Uczniowie rozpoznają te zwierzęta i na podstawie filmu , fazogramu i atlasu zwierząt określają ich przystosowania do przetrwania zimy zwracając uwagę na: sposób zdobywania pokarmu i ochronę przed zimnem .
3 . Wyciągnięcie wniosków i zapis w postaci tabelki (na tablicy i w zeszycie) .
|
Zwierzęta aktywne przez Cały rok
|
Zwierzęta śpiące w zimie |
Ptaki odlatujące na Zimę do ciepłych krajów |
|
lis sarna wróbel sroka
|
żaba borsuk jeż nietoperz |
bocian jaskółka skowronek żuraw |
4 . Burza mózgów : Jak pomóc zwierzętom w przetrwaniu zimy ?
(dokarmiać ptaki , zakładać budki i karmniki , naprawiać karmniki i budki , zakładać paśniki dla saren ).
Zwrócić uwagę na to , jak dokarmiać ptaki ?
III .Faza podsumowująca :
1 .Quiz’’ Odgadnij jakie to zwierzę ?
Każda grupa przygotowuje się , a następnie za pomocą gestów , ruchów przedstawia wylosowane zwierzę . Uczeń , który rozpozna to zwierze omawia jego przystosowanie do przetrwania zimy .( niedźwiedź , wiewiórka , zając , wilk , gołąb ) .
2 . Podsumowanie i ocena pracy zespołów .
3 . Zadanie pracy domowej :Napisz , jak pomagasz zwierzętom w przetrwaniu zimy .
Autor :Helena Kozak
(z wykorzystaniem internetu)
Temat lekcji :Rośliny i zwierzęta pustyni .
Cele lekcji :
Wiadomości :
-uczeń wymienia cechy klimatu pustynnego
-podaje przykłady roślin , które rosną na pustyniach
-podaje przykłady zwierząt żyjących na pustyni
-rozumie pojęcia : oaza , półpustynia
Umiejętności :
-uczeń rozumie wpływ czynników klimatycznych na sposób życia
roślin i zwierząt w środowisku pustynnym
-opisuje przystosowania roślin i zwierząt do życia w warunkach
Postawy :
- uczeń dostrzega rolę wody w życiu organizmów na Ziemi
-doskonali umiejętność pracy w grupie
Metody pracy :dyskusja , praca z internetem
Środki realizacji :praca indywidualna i grupowa
Przebieg lekcji :
I .Faza wstępna :
1 .Przypomnienie z ostatniej lekcji :
Jak powstaje pustynia ?
Rodzaje pustyń
2 .Podanie i zapis tematu lekcji .
II .Faza realizacji :
1 .Podział klasy na 3 zespoły .Każdy zespół otrzymuje kartę pracy i
informacje na dany temat wyszukuje w internecie .
2 .Prezentacja odpowiedzi przygotowanych przez zespoły .
Faza podsumowująca :
1 .Ocena pracy uczniów .
2 .Podanie pracy domowej : zad . 31 , 32 , 33 ze str .53 z zeszytu ćwiczeń
Karta pracy
Grupa I.
Wyszukaj w internecie informacje na podane zagadnienia i wpisz
je do tabelki .
|
Klimat pustyń |
|
|
Jakie elementy składają się na klimat pustyń ?
|
|
|
W jakiej strefie klimatycznej leży Sahara ?
|
|
|
Jakie warunki klimatyczne panują na pustyni ?Który z tych elementów ma największy wpływ na życie roślin i zwierząt ?
|
|
Karta pracy
Grupa 2 .
Wyszukaj w internecie informacje na podane zagadnienia i wpisz je do tabelki .
|
Roślinność |
pustyń
|
|
Jakie zwierzęta można spotkać na pustyni ?
|
|
|
W jaki sposób przystosowały się do życia na pustyni ?
|
|
|
Jak wygląda roślinność w oazie ?
|
|
Karta pracy
Grupa III.
Wyszukaj w internecie informacji na dany temat i wpisz je do tabelki .
|
Zwierzęta
|
pustyń |
|
Jakie zwierzęta można spotkać na pustyni ?
|
|
|
W jaki sposób przystosowały się do życia na pustyni ?
|
|
|
Czy ze strony spotkanych zwierząt grozi nam jakieś niebezpieczeństwo?
|
|
Autor :Helena Kozak
SCENARIUSZ LEKCJI PRZYRODY DLA KL .IV
przeprowadzonej w pracowni informatycznej
Temat lekcji :Ptaki różnych środowisk .
Cele lekcji :
Wiadomości :
-uczeń podaje przykłady ptaków żyjących w różnych
środowiskach ,
-wymienia gatunki ptaków chronionych ,
-wymienia cechy budowy ptaków ułatwiających życie w
danym środowisku .
Umiejętności :
-uczeń rozpoznaje na planszach pospolite gatunki ptaków
-przedstawia cechy budowy dziobów i kończyn tylnych ,
ptaka w aspekcie przystosowań ptaków do środowiska ,
-potrafi korzystać z internetu .
Postawy :
-uczeń wykorzystuje wiedzę w działaniach na rzecz ochrony
przyrody ,
-rozumie potrzebę ochrony ptaków .
Metody pracy :
pogadanka ,praca z internetem , dyskusja .
Formy realizacji : praca indywidualna i w grupach
Środki dydaktyczne :atlas ptaków ,internet , podręcznik , tablice graficzne
:,, Ptaki chronione” , loteryjka wyrazowa .
Przebieg lekcji :
I .Faza wstępna :
1 .Sprawdzenie wiadomości dotyczących przystosowania ptaków do lotu .
2 .Wyjaśnienie celów lekcji .
3 .Sformułowanie i zapis tematu lekcji .
II.Faza realizacji :
1 .Nauczyciel dzieli klasę na grupy , wyjaśnia sposób pracy .
2 .Uczniowie pracują w grupach .Wyszukują informacje o przystosowaniach
ptaków do środowiska w podręczniku , atlasach ptaków oraz w internecie .
Zdobyte informacje wpisują do tabelki .
|
Grupy ptaków |
Przystosowanie do środowiska |
Budowa dzioba (rysunek) |
Budowa stopy (rysunek) |
|
Blaszkodziobe
|
|
|
|
|
Drapieżne
|
|
|
|
|
Kuraki
|
|
|
|
|
Brodzące
|
|
|
|
|
Wróblowate
|
|
|
|
|
Pingwiny
|
|
|
|
|
Strusie
|
|
|
|
3 .Uczniowie prezentują wyniki swoich opracowań .Nauczyciel uzupełnia wiadomości.
4 .Następnie uczniowie odczytują z tablic graficznych ptaki podlegające ochronie
gatunkowej w Polsce .
5 .Krótka dyskusja na temat : Dlaczego chronimy ptaki ?
III .Faza podsumowująca :
1 Każdy zespół otrzymuje loteryjkę (elementy loteryjki są wycięte ) .Zadaniem
uczniów jest pogrupowanie wyrazów w taki sposób , aby każda grupa zawierała
nazwę ptaka ,kształt dzioba i rodzaj pokarmu .Chętni uczniowie przypinają
elementy loteryjki do tablicy , pozostali sprawdzają poprawność wykonanego
zadania i ewentualnie poprawiają błędy .
2 .Ocena pracy uczniów .
Autor :Helena Kozak
Konspekt lekcji przyrody dla kl .IV
( przeprowadzonej w dniu
Temat lekcji :Czy wiesz co jesz ?
Cele lekcji :
Wiadomości :
- uczeń wyjaśni pojęcie ,,zdrowa żywność”,
- odczyta z opakowań skład produktów spożywczych ,
- odczyta termin przydatności produktów do spożycia ,
- wyjaśni dlaczego należy kupować produkty pochodzące
z gospodarstw ekologicznych .
Umiejętności :
- uczeń odróżni niezbędne składniki odżywcze od szkodliwych
(np. konserwantów ,barwników ,antyutleniaczy i
emulgatorów ) ,
- odróżni świeżą żywność od przeterminowanej .
Postawy :
- uczeń jest przekonany o konieczności właściwego doboru
składników odżywczych w codziennej diecie ,
- przestrzega zasad higieny spożywania i przygotowywania
posiłków w celu zachowania zdrowia .
Metody pracy : pogadanka , obserwacja , dyskusja i ,,burza mózgów” .
Forma pracy : indywidualna i grupowa .
Środki dydaktyczne : opakowania po różnych produktach spożywczych ,
koperta z krzyżówkami , wykaz niektórych
dodatków do produktów spożywczych .
Przebieg lekcji :
I . FAZA WSTĘPNA :
1 .Przypomnienie wiadomości o głównych składnikach
pokarmowych .
2 .Przedstawienie tematu lekcji i zapis na tablicy i w
zeszytach .
II .FAZA REALIZACJI :
1 .Podział klasy na grupy .Rozdanie kartek z krzyżówkami .