Zagadnienia ułatwiające powtórzenie

i utrwalenie materiału z przyrody.

(Na podstawie Programu bloku “Przyroda” dla klas IV – VI

szkoły podstawowej autorstwa Małgorzaty Kłyś i Ewy Sulejczak.

Numer dopuszczenia DKW – 4014 – 165/99. )

WPROWADZENIE

Przedmiot “przyroda” w szkole podstawowej jest blokiem, na który składają się elementy biologii, geografii, a w niewielkim zakresie również fizyki, chemii i ochrony środowiska. Dlatego może on sprawiać trudności nawet uczniom zdolnym.

Mamy nadzieję, że przedstawione poniżej szczegółowe pytania i polecenia z poszczególnych działów pozwolą uczniom ambitnym i zainteresowanym przyrodą usystematyzować i pogłębić swoje wiadomości i umiejętności.

Jednocześnie pytania te mogą ułatwić uczniom takie przygotowanie się do sprawdzianów i testów,które zapewni im poczucie bezpieczeństwa i pewności siebie w czasie stresującego procesu oceniania ich osiągnięć .

Wszystkim, którzy zechcą poszerzać swoją wiedzę z przyrody, życzymy powodzenia i wspaniałych wyników w nauce.

KLASA 5

DZIAŁ: WODY POWIERZCHNIOWE POLSKI

– ŻYCIE W WODZIE

  1. Porównaj warunki panujące w wodzie i na lądzie. (oświetlenie, gęstość, temperaturę, zawartość tlenu, dwutlenku węgla i soli mineralnych.)
  2. Określ rozkład temperatury w wodzie w ciągu roku
  3. Jak przebiega mieszanie się wody w jeziorze w ciągu roku?
  4. Posegreguj dopływy Odry i Wisły .
  5. Określ pochodzenie jezior i podaj ich przykłady.
  6. Wyjaśnij przystosowania roślin do życia w różnych strefach jeziora.
  7. Podaj przykłady tych roślin.
  8. Wyjaśnij pojęcia: dopływ, dorzecze, dział wodny, zlewisko, bagno, rozlewisko, itp.
  9. Jakie funkcje pełnią kanały – podaj przykłady.
  10. Narysuj i opisz budowę komórki.
  11. Podaj funkcje poszczególnych części komórki.
  12. Jak powstają torfowiska i gdzie występują?
  13. W jakich warunkach powstaje torf?

DZIAŁ: ROŚLINY LĄDOWE,

GRZYBY I POROSTY

MSZAKI [ WĄTROBOWCE I MCHY ]

  1. Porównaj warunki dla rozwoju roślinności w środowisku lądowym i wodnym.
  2. Wymień przystosowania roślin do życia na lądzie i uzasadnij je.
  3. Nazwij elementy budowy mchu płonnika i uzasadnij, dlaczego mchy są najprostszymi roślinami lądowymi.
  4. Opisz budowę liści mchu torfowca lub płonnika i wyjaśnij związek budowy liści mchu ze zdolnością magazynowania wody.
  5. Podaj przykłady znaczenia mchu w przyrodzie i gospodarce człowieka.
  6. Wyjaśnij, dlaczego mszaki podobnie jak porosty uważa się za rośliny pionierskie?

PAPROTNIKI [ PAPROCIE, SKRZYPY I WIDŁAKI ]

  1. Opisz budowę paproci.
  2. Opisz wygląd i rolę pędów wiosennych i letnich skrzypu.
  3. Wymień paprotniki znajdujące się pod ochroną.
  4. Wyjaśnij, dlaczego wszystkie widłaki znajdują się pod ochroną?
  5. Scharakteryzuj rolę paprotników powstawaniu węgla.
  6. Uzasadnij nazwę “rośliny zarodnikowe”.
  7. Wyjaśnij, jaką rolę pełnią zarodnie w rozmnażaniu się roślin zarodnikowych?
  8. Jakie warunki sprzyjają rozprzestrzenianiu się zarodników?
  9. Jakie warunki są niezbędne do rozmnażania płciowego roślin zarodnikowych?

GRZYBY I POROSTY

  1. Scharakteryzuj budowę grzybów i podaj cechy umożliwiające ich rozpoznanie.
  2. Wymień przykłady grzybów jadalnych i trujących o podobnym wyglądzie.
  3. Wyjaśnij pojęcia: plecha, grzybnia, strzępka.
  4. Wyjaśnij, dlaczego grzybów nie możemy zaliczyć do roślin? Scharakteryzuj sposoby ich odżywiania.
  5. Opisz budowę porostu.
  6. Wyjaśnij, jakie korzyści czerpie grzyb a jakie glon ze współżycia w obrębie porostu?
  7. Wyjaśnij, co to jest symbioza? Podaj inne, znane ci przykłady symbiozy.
  8. Do czego służy skala porostowa?
  9. Dlaczego porosty mogą rosnąć tam, gdzie nie występują żadne inne rośliny?

ROŚLINY NASIENNE [ NAGONASIENNE I OKRYTONASIENNE ]

  1. Wskaż różnice między roślinami nasiennymi a zarodnikowymi.
  2. Wymień różnice między roślinami nagonasiennymi a okrytonasiennymi.
  3. Podaj przykłady drzew i krzewów należących do roślin nagonasiennych.
  4. Podaj przykłady drzew, krzewów i roślin zielnych (jednorocznych, dwuletnich i bylin)należących do okrytonasiennych.
  5. Scharakteryzuj funkcje poszczególnych organów roślin nasiennych.
  6. Wymień systemy korzeniowe i opisz budowę zewnętrzną korzenia.
  7. Scharakteryzuj korzenie czepne, spichrzowe, podporowe, oddechowe i powietrzne.
  8. Opisz budowę łodygi i jej modyfikacje.[Łodygi podziemne: kłącza i bulwy ( spichrzowe) i łodygi nadziemne (wzniesione, płożące, czepne, magazynujące wodę, ciernie, rozłogi)]
  9. Opisz na przykładach kształt liści (pojedynczych i złożonych) oraz ich ułożenie na łodydze.
  10. Scharakteryzuj rolę liści w odżywianiu, oddychaniu i gospodarce wodnej u roślin.
  11. Wyjaśnij, jak działają aparaty szparkowe?
  12. Wymień części kwiatu i podaj ich funkcje.
  13. Czym różnią się kwiaty roślin wiatropylnych i owadopylnych?
  14. Wymień typy kwiatostanów.
  15. Wyjaśnij, jak powstają i jak są zbudowane nasiona i owoce?
  16. Wyjaśnij, jak nasiona i owoce są przystosowane do różnych sposobów rozsiewania?
  17. Dokonaj podziału owoców ze względu na budowę i powstawanie. Podaj przykłady.
  18. Scharakteryzuj rolę roślin nasiennych w przyrodzie i gospodarce człowieka.
  19. Przedstaw systematykę (dokonaj klasyfikacji) poznanych organizmów.